Mahmud Ahmedinejad CNN Türk’e konuştu: ‘Bundan öteki yol yok’ dedi, iş birliği...

Mahmud Ahmedinejad CNN Türk’e konuştu: ‘Bundan öteki yol yok’ dedi, iş birliği için üç ülkeyi saydı!

28
0
PAYLAŞ

Suikastler, yaptırımlar, koronavirüs salgını derken 2020 yılı komşu İran için adeta kabus üzere bir yıl oldu. Üstelik bu yıl da en az geçen yıl kadar çetin… Çünkü Tahran, Amerika Birleşik Devletleri’nin yeni idaresini, 2015’te imzalanan lakin Donald Trump periyodunda rafa kaldırılan nükleer muahedeye döndürmek için ağır bir uğraş gösteriyor. Lakin bir yandan da vakit daralıyor; zira 18 Haziran’da cumhurbaşkanlığı seçimleri var.

Reformistler Viyana’daki müzakerelerden eli boş dönerse Ruhani’nin yerini muhafazakar bir isme bırakmasına kesin gözüyle bakılıyor. Bu makam için aday adaylığını açıklayan isimlerden biri de İran’da Hasan Ruhani’den evvel 2005-2013 yıllarında iki devir cumhurbaşkanlığı yapan Dr. Mahmud Ahmedinejad… Kendisi Tahran’daki ofisinden CNN Türk’ün sorularını yanıtladı.

 “FİLİSTİN SIKINTISININ TEK BİR TAHLİLİ VAR”

İran’daki mevcut durumu, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerini konuşacağız; ancak bugünlerde dünya gündemindeki en sıcak başlık olan İsrail-Filistin tansiyonu ile başlamama müsaade verin. Evet cuma günü ateşkes ilan edildi lakin İsrail’in Gazze şeridine bombalar yağdırdığı 11 gün boyunca yüzlerce Filistinli can verdi, yüzlercesi yaralandı. Bu tansiyon sizce neden artık tekrar patlak verdi? Sırada ne var? Ve tansiyonun tekrar yükselmemesi için sizce ne yapılabilir ya da yapılmalı?

Ahmedinejad: Öncelikle sizi, Türk halkını ve bu röportajı izleyecek herkesi samimiyetle selamlamak isterim. Filistin problemi hem biz hem de bölge halkı için tanınan bir durum. Bölgemiz çatışmalar ve savaşlarla karşı karşıya kalalı 70 yıldan fazla vakit oldu. Birkaç milyon insan mülteci haline geldi ve ülke toprakları işgal edildi. Filistin halkının haklarını korumak adıma Birleşmiş Milletler’den kararlar çıktı. Tarih bize gösterdi ki birkaç günlük çatışmalar bölgedeki denklemi, Filistin halkının temel haklarını elde edene kadar direniş konusundaki kararlığını değiştirmiyor. Filistin sıkıntısının bir tek tahlili var. O da şu; Filistin halkının kendi yazgısını tayin etme hakkını tanımlamak ve tanımak. Bence Filistin konusundaki tüm hak sahipleri referandumda yer almalı ve milletlerinin geleceğine karar vermeli. Kısa devirli çatışmaların birtakım emelleri olabilir fakat Filistin halkının mukadderatına tesiri yok. Umuyorum ki dünya Filistin halkının haklarının büsbütün geri verilmesi sonucuna ulaşır.

“FIRSATI KAÇIRMIYORLAR”

ABD’nin bu yaşananlar konusundaki tavrını nasıl değerlendiriyorsunuz? Zira bu süreçte gördük BMGK’da adım atılmasını engellediler günlerce, İsrail’in ataklarını kendini savunma olarak değerlendirdiler, bu türlü korudular İsrail’i. Bir de bu tansiyonun nükleer müzakereleri nasıl etkilemesini bekliyorsunuz? Kimi Amerikan senatörler Biden’a mektup yazıp İran’ın Hamas’a mali dayanak verdiğini, bu ülke ile müzakerelerin noktalanması gerektiğini savundular.

Ahmedinejad: Arka arda gelen Amerikan idarelerinin duruşu ve siyonist rejimi savunuyor olmaları yeni bir şey değil; her vakit İsrail’in savunucusu oldular. Şu açık ki siyonist rejim, Amerikan idaresinin Orta Doğu’yu domine etme planının bir kesimi. İran işgale karşı yasal direnişi destekledi. Bu yeni değil. Bunu baskı için kullanmak istiyorlarsa bunu zati daima yaptılar. Fırsatı kaçırmıyorlar…

“BUNU MAZERET OLARAK KULLANABİLİRLER”

Bu tansiyon nükleer müzakereleri nasıl tesirler diye sorumu yenilemek isterim zira İran’ı dünyada teröre en fazla dayanak veren ülke olmakla suçluyorlar.

Ahmedinejad: Söylediğim üzere bunu daha fazla baskı kurmak için mazeret olarak kullanabilirler. Filistin direnişine verilen dayanağın tamamı manevi ve siyasi olmalı.

“HALKA KARŞI ÇIKMAK SORUNU ÇÖZMEZ”

Pekala ya yaklaşan seçimler? Sizce 18 Haziran’da yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimleri nükleer müzakerelerin dinamiğini nasıl tesirler? Seçime kadar Viyana’dan bir mutabakat çıkmazsa reformistlerin bu seçimde kaybedeceği söyleniyor. Başka taraftan Biden müzakerelerle devam edip etmeme konusundaki kararını, yeni idaresi gördükten sonra verecektir diyenler de var. Size nazaran nasıl?

Ahmedinejad: Burada birkaç mevzuyu ayıralım. Öncelikle müzakereler kabul görmüş memleketler arası hukuk çerçevesinde yapılmalı. Evvelki tıpta yapılan ve Ortak Kapsamlı Aksiyon Planı ile sonuçlanan görüşmelerde de halkların temel hakları ve memleketler arası hukuk gözetilmemişti. 2015’teki muahede tek taraflı bir mutabakattı ve Amerikan idaresi tek taraflı olarak tartısını koydu, İran idaresi ise herkesin gördüğü üzere İran halkının haklarını o çerçevede savunamadı. Bu mutabakatın 6 tarafı, 6 ülkesi vardı. Uzlaştırma ya da çatışmaların önlenmesi konusu 7 eşit oyla tanımlanıyordu. İran’ın yalnızca bir oyu vardı. Bu da İran’ın rastgele ihlal durumunda hakkını alamayacağı manasına geliyordu. Trump’ın muahededen çekilip bir kenara koyması ve bunun karşısında İran’ın hakkını arayamaması çok üzücüydü. Öteki 5 ülke de İran halkının haklarını muhafaza konusunda hiçbir şey yapmadı. Öğrendiğim kadarıyla Viyana’da şu anki eğilim İran halkının haklarının daha da gerileyeceği tarafında. Bunun nedeni epeyce açık. Müzakerelerde yer alan İran hükümetinin vazife müddeti bitiyor. Popülaritesinin en düşük düzeyinde ve halk takviyesine sahip değil. Meğer İran halkının ve onların haklarının temsilcisi olmalılardı. Ve ben bu müzakerelerin öbür tarafına diyorum ki bu durumu suistimal etmeyin. Şayet İran halkının haklarını geriye götüren bir mutabakata varılırsa halk bunu kabul etmeyecektir. Bence bu sorunu çözmenin tek yolu, hürmet ve adalet atmosferinde görüşülüp hususların tahlile kavuşturulması. Halka karşı çıkmak sorunu çözmez. Şu kesin ki İran halkının iradesi dikkate alındığında bunun olumlu tesiri olur. Ve adaletin tesisine yardımcı olur.

“BAŞVURUM HALKIN DAVETİ ÜZERİNE OLDU”

2017 seçimlerinde de aday adayı olmuştunuz fakat İran anayasayı muhafaza kurulu tarafından reddedilmişti bu adaylığınız. Bu sefer neydi sizi yarışa katılma konusunda motive eden?

Ahmedinejad: Bu sefer adaylık müracaatımı hemşerilerimden ve halkımızdan çokça gelen talepler üzerine yaptım. O kadar çok ricada bulundular ki benim için öteki bir seçenek kalmadı. Aslında benim müracaatım halkın daveti üzerine oldu. Adaylığımı kabul etmezlerse oy kullanmam ve kimseyi de desteklemem demiştim. Söylediklerimle birebir görüşteyim. Elbette rastgele bir kaos ya da şiddet içeren bir hareketi desteklemem. Bu yasal bir duruş ve bu durumdaki herkesin hakkı.

“HALKIN İRADESİ UYGULANMALI”

Bu seçimde aday olup olmayacağı merak edilen isimlerden biri de İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’ti. Kendisi daha evvel de açıkladığı üzere aday olmadı. Haftalar evvel sızdırılan ses kaydında dikkat alımlı tabirleri vardı. Öldürülen eski Kudüs Gücü Kumandanı Kasım Süleymani ve İhtilal Muhafızları’nın İran’da her alanda dizginleri ele geçirdiğini, Hamaney ile birlikte Dışişleri Bakanlığı’nı hiçe saydıklarını söyledi. Katılıyor musunuz bu görüşlere? 8 yıllık cumhurbaşkanlığınız sırasında bu türlü hissettiğiniz anlar olmadı mı?

Ahmedinejad: Sayın Zarif’in kelamları üzerine görüş belirtecek durumda değilim. Ancak halkın karar alma sistemleri konusundaki kendi duruşumu ve görüşlerimi ilan etmiştim. Bence her bir sistemde, her mevzuda “halkın iradesi” uygulanmalı. Bence ülkemizde uygulanması gereken çeşitteki ıslahatlar da bunlar.

“TÜRKİYE, İRAN VE S.ARABİSTAN İŞ BİRLİĞİ YAPMALI”

Dış siyaset ile devam edelim. Türkiye ile ikili ilgiler ve bölgede süratle değişen istikrarlara dair görüşlerinizi de merak ediyorum. Geçtiğimiz günlerde bir röportaj verdiniz ve İran ile Suudi Arabistan ortasında yürütülen müzakereleri desteklediğinizi belirttiniz, “İran, Türkiye ve Suudi Arabistan yan yana durursa ve birlik içinde hareket ederse bölgenin çehresi büsbütün değişir. Bu çok kolay gerçekleşebilir.” dediniz. Bunları açar mısınız biraz? Nasıl bu kadar kolay?

Ahmedinejad: Bence devletler ve milletler ortasındaki bağlarda temel prensip dostluk ve iş birliği olmalı. Ve bizim bölgemizde Suudi Arabistan, Türkiye ve İran çok kıymetli ve öne çıkan ülkeler. Dostluk ve kardeşlik atmosferinde birlik olmalı ve iş birliği yapmalıyız. Sizce de İran, Türkiye ve Suudi Arabistan bir ortaya gelirse bölgenin çehresi değişmez mi? Bence bundan diğer yol yok. Bu 3 ülkenin önderleri bence sonunda birlikte olmaları gerektiği sonucuna ulaşacak ve birbirlerinin yanında duracaklar. Bölgedeki önderlerle dostça bağlantılarımı düşünürsek bence bu iş birliği çok basitçe yapılabilir ve çok olumlu biçimde bu istikamette ilerler zira bölge çatışmaların eşiğinde ve bunu kızıştıranlar da binlerce kilometre uzakta…

“KORONAVİRÜS LABORATUVARDAN YAYILDI”

Son olarak dünyayı saran koronavirüs salgını ve Manevî hükümetinin salgınla çaba performansını nasıl değerlendirdiğinizi sormak isterim. Hatırladığım kadarıyla siz virüsün biyolojik silah olduğunu bir laboratuvarda üretildiğini düşünüyordunuz. Hala bu görüşte misiniz ve sizce ne yapılmalı?

Ahmedinejad: Evet laboratuvarda bir müddet sonra üreticilerin denetiminden çıkan bir virüs olduğunu söyledim. Bence salgınla çaba toplu milletlerarası iş birliğini gerektiriyor. Natürel birçok ülke imkanlarını kullanarak bunu alt etmeyi başardı.

“AŞI OLMADIM”

Aşı oldunuz mu? Ya da olma planınız var mı? 

Ahmedinejad: Hayır, herkes aşılanana kadar aşı yaptırmayacağım.

“TÜRK HALKI TARİH BOYUNCA DÜNYA İÇİN ADALET İSTEDİ”

 – Röportajımızı noktalamadan evvel Türk halkına Türkçe bir ileti vermek ister misiniz?

Ahmedinejad: Türk halkı onların her birini çok sevdiğimi yeterli biliyor. Onları uygar misafirperver şahıslar olarak tanıyorum. Türk halkı tarihi boyunca tüm dünya için özgürlük, adalet istedi. Her vakit kendimi Türk halkının yanında hissettim. Ve bence Türk halkı özgür ve adil bir dünyanın inşasında kilit rol oynayacak. Allah’tan bütün Türk arkadaşlarımıza selamet isterim.

 

PAYLAŞ

BİR CEVAP BIRAK