Drift atıp trafikten men alanlarla ilgili Anayasa Mahkemesi’nden karar

Drift atıp trafikten men alanlarla ilgili Anayasa Mahkemesi’nden karar

54
0
PAYLAŞ

Anayasa Mahkemesi, araç sahibi olmayan şoförlerin, kamuoyunda “spin ve drift” olarak bilinen; el freni çekilmesi yahut diğer metotlarla aracın ani olarak tarafının değiştirilmesinde yahut kendi etrafında döndürülmesinde araçların 60 gün mühletle trafikten men edilmesine yönelik kuralı Anayasa’ya karşıt olduğu için iptal etti.

Bursa 3. Yönetim Mahkemesi ile Trabzon 1. Sulh Ceza Hakimliği, araç sahibi olmayan şoförlerin hareketleri nedeniyle araçların 60 gün trafikten men edilmesi tarafındaki idari yaptırım kararlarının iptali ve kaldırılması talebiyle araç sahipleri tarafından açılan davalarda itiraz konusu kuralın Anayasa’ya muhalif olduğu kanısına vardı.

Bunun üzerine, Karayolları Trafik Kanunu’nun 67’nci unsurunda yer alan, rastgele bir mecburilik olmaksızın, kara yollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle yahut öteki sistemlerle aracın ani olarak tarafının değiştirilmesi yahut kendi etrafında döndürülmesi sonrasında aracın 60 gün trafikten men edilmesini öngören kuralın Anayasa’ya karşıt olduğu gerekçesiyle iptali talep edilerek, Anayasa Mahkemesine başvuruldu.

Müracaat kararlarında, araç sahibiyle araç şoförünün farklı şahıslar olabileceği, birçok vakit ticari nakliyecilik yapılmasında araç şoförü ile araç sahibinin tıpkı bireyler olmadığı, kural gereği uygulanacak yaptırımın şoförün araç sahibi olmadığı durumlarda cezanın kişiselliği ve hukuk devleti prensipleriyle çelişeceği, mülkiyet hakkının da kısıtlanacağı belirtildi.

Kanundaki kuralı “sürücülerin araç sahibi olmadığı durumlar” istikametinden inceleyen Yüksek Mahkeme, oy çokluğuyla, araç sahibi olmayan şoförlerce, halk ortasında “spin” ya da “drift” denilen; el freni çekilmesi yahut öteki sistemlerle aracın ani olarak tarafının değiştirilmesinde yahut kendi etrafında döndürülmesinde araçların 60 gün trafikten men edilmesine yönelik kuralı Anayasa’ya ters bularak iptal etti.

KARARDAN

Anayasa’nın 38’inci unsurunun 7’nci fıkrasında ceza sorumluluğunun şahsi olduğunun belirtildiği aktarılan kararda, cezaların şahsiliğinden hedefin, bir kimsenin işlemediği fiilden ötürü cezalandırılmaması olduğu vurgulandı.

Kararda, itiraz konusu kuralda, rastgele bir mecburilik olmaksızın, kara yollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle yahut öbür metotlarla aracın ani olarak tarafının değiştirilmesi ya da kendi etrafında döndürülmesi halinde trafikten 60 gün men edilmesinin öngörüldüğü hatırlatıldı.

Kural gereği yaptırıma tabi kabahati aracın sahibi olmayan şoförün gerçekleştirmesi halinde de aracın 60 gün trafikten men edileceğine işaret edilen kararda, bu istikametiyle kuralın, kelam konusu hareket kararının ihlalinde araç sahibinin kusuru yahut fiile iştiraki bulunması şartları aramaksızın cezalandırılabilmesine imkan tanıdığı hatırlatıldı.

Kanun koyucunun, itiraz konusu kuralla, hareket kurallarına alışılmamış araç yönetim ve sevkinin önüne geçilmesini, daha inançlı bir trafik akışının sağlanmasını amaçladığına değinilen kararda, şu görüşe yer verildi:

“Aracın kullanımını öbür bir kimseye bırakanın ya da rastgele bir biçimde oluşturdukları tüzel münasebet çerçevesinde aracı şoföre teslim eden araç sahibinin, şoförün aracı kurallara muhalif biçimde kullanması nedeniyle idari bir cezaya maruz kalması, diğerinin fiilinden ötürü cezalandırılması sonucunu doğurmaktadır. Araç sahibinin bu üzere hallerde şoförün hareket kullarına uymayacağını evvelce bilmesi yahut bunu denetleyebilmesi beklenebilecek bir durum değildir. Hareket kurallarını ihlal eden fiil araç sahibinin hareketinden değil, şoförün hareketinden kaynaklanan bir fiildir. Hasebiyle aracı hareket kurallarına ters biçimde kullanan araç sahibi olmayan şoförün fiili nedeniyle aracın trafikten de men edilmesi, fiili işlemeyen araç sahipleri tarafından cezaların kişiselliği unsurunu ihlal etmektedir.”

Kararda, araç sahibinin evvelden öngörmesinin ve denetlemesinin beklenemeyeceği şoförün hareket kurallarına alışılmamış fiili nedeniyle idari cezaya maruz bırakılmasının hukuk devleti olmanın gereklerinden olan adalet ve hakkaniyet prensipleriyle de bağdaşmadığına değinildi.

PAYLAŞ

BİR CEVAP BIRAK